Tarih: 5 Temmuz 2026 Pazar | Temmuz Ayı 1. Hafta Piyasa Analiz Raporu
Yurt içinde katı maliyetler, küresel piyasalarda enerji kaygıları ve Çin'in hammadde baskısı: Yeni çeyreğin ilk haftasında çelik sektörü nereye evriliyor? Yılın ikinci yarısına ve üçüncü çeyreğe adım attığımız Temmuz 2026'nın ilk haftası, demir-çelik ve makro emtia piyasalarında dinamiklerin hızla yer değiştirdiği bir döneme sahne olmaktadır. İç piyasada üreticiler yükselen yerel maliyet endekslerini fiyatlara yansıtmaya çalışırken, küresel pazarda hammadde fiyatlarında talep eksikliği nedeniyle aşağı yönlü bir düzeltme izlenmektedir. Avrupa'da baş gösteren gaz depolama endişeleri, AB limanlarındaki yoğun kota yarışı ve Avustralya'nın Çin merkezli demir cevheri fiyatlandırma uyarıları, önümüzdeki dönemin kar marjları üzerinde belirleyici rol oynamaya adaydır.
Temmuz 2026 İlk Haftasında Öne Çıkan 4 Kritik Gelişme
- Yerel Ana Metal Sanayisinde %3,08 Artış: TÜİK verilerine göre, yerel ana metal sanayisinde yurt içi üretici fiyatları Haziran ayında bir önceki aya kıyasla %3,08 yükselerek yıllık bazda %26,81 artış kaydetti ve fabrikaların taban maliyet yükünü artırdı.
- Avrupa Gaz Fiyatlarında Depolama Şoku: Hollanda TTF ön ay kontratı gaz fiyatlarında 43,89 Avro seviyesine tırmanarak son üç haftanın zirvesine ulaştı. Yavaş enjeksiyon sezonu, Katar'daki ABD-İran barış görüşmelerinin getirdiği acil rahatlamayı gölgede bıraktı.
- Çin Baskısı ve Avustralya'nın Demir Cevheri Uyarısı: Avustralya hükümeti, Çin devlet destekli çelik satın alma grubu CMRG'nin madenciler arasındaki fiyatlandırma mekanizmasını değiştirerek orta vadede cevher fiyatlarını aşağı çekebileceğini duyurdu.
- Türkiye'nin AB Kotalarını İlk Günlerde Aşması: 1 Temmuz'da başlayan yeni kota döneminin ilk üç gününde Türkiye; sıcak rulo sac, metalik kaplamalı sac, inşaat demiri ve boru kotalarını AB limanlarında hazır bekleyen tonajlarla hızla doldurdu.
Yerel Üretim Dengeleri: TÜİK Haziran Ayı Metal Üretici Enflasyonunu Açıkladı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Haziran 2026 verileri, yurt içindeki metal üreticilerinin maruz kaldığı kronik maliyet baskısını tescillemiştir. Genel Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) Haziran ayında bir önceki aya kıyasla %1,80 ve 2025 yılının aynı ayına kıyasla %28,09 artış gösterirken, çelik sektörünün kalbini oluşturan yerel ana metal sanayisinde üretici fiyatları aylık bazda %3,08 oranında dikkate değer bir yükseliş kaydetmiştir. Sektörün son 12 aylık ortalama artış oranı ise %21,83 seviyesine ulaşmıştır.
Makine ve teçhizat hariç olmak üzere metal eşya sanayisinde de yurt içi üretici fiyat endeksi aylık %1,85 ve yıllık %24,46 artış kaydetmiştir. Bu durum, küresel hammadde pazarlarında yaşanan gevşemelere rağmen; yerel işçilik, enerji, amortisman ve lojistik giderleri sebebiyle Türkiye'deki boru, sac, profil ve inşaat demiri imalatçılarının maliyet tabanının son derece kemikli kaldığını, fabrikaların fiyat indirme marjlarının kısıtlandığını net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Küresel Enerji Koridoru: Avrupa Doğal Gazı Depolama Kaygılarıyla 3 Haftanın Zirvesinde
Katar'da yürütülen diplomatik temaslar ve ABD-İran barış görüşmelerindeki ilerlemeler, küresel ham petrol göstergelerinde savaş öncesi seviyelere paralel bir düşüşü destekleyerek ham petrolü varil başına 68,78 - 70,18 dolar bandında tutmayı başarmıştır. Ancak aynı iyimserlik Avrupa doğal gaz piyasasında karşılık bulmamıştır. Yapısal arz kısıtlamalarına odaklanan gaz piyasası, yavaş enjeksiyon ve depolama yenileme hızındaki düşüş endişeleriyle sarsılmıştır.
Avrupa'nın referans göstergesi olan Hollanda TTF ön ay kontratı, yön değiştirerek %0,2 düşüş kaydetse de 43,89 Avro seviyesinden işlem görerek Haziran ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaşmıştır. İngiltere'nin eşdeğer toptan gaz kontratı da bu harekete eşlik ederek 104,4 pens seviyelerine kadar gelmiştir. Enerji maliyetlerindeki bu yukarı yönlü direnç, özellikle elektrik ark ocaklı (EAF) yerli çelik tesislerinin ve haddehanelerin operasyonel yükünü yüksek tutmaya devam etmektedir.
Hammadde ve Çin Baskısı: Avustralya'dan Demir Cevheri Uyarısı ve Küresel Hurda Düşüşü
Demir cevheri tedarik zincirinde dengeleri uzun vadede sarsabilecek nitelikte bir uyarı, dünyanın en büyük ihracatçısı konumundaki Avustralya'nın Sanayi, Bilim ve Kaynaklar Bakanlığı'ndan gelmiştir. Bakanlığın raporunda, devlet destekli Çinli alıcı grubu China Mineral Resources Group (CMRG)'un piyasa faaliyetlerini artırdığına dikkat çekilmiştir. Madencilerle fiyatlandırma mekanizmasını değiştirmeyi amaçlayan CMRG'nin bu hamlelerinin, çelik fabrikalarının maliyetlerini düşürerek orta vadede gösterge demir cevheri fiyatını aşağı çekebileceği belirtilmiştir. Nitekim Çin iç pazarında Haziran ayının son haftasında (22-28 Haziran dönemi) yüksek hızlı filmaşin, inşaat demiri ve levha fiyatları haftalık bazda sırasıyla %0,6, %0,6 ve %0,5 gerileme kaydetmiştir.
Hammadde cephesinin diğer önemli ayağı olan hurda piyasasında ise Türkiye ithal segmentinde cansız talep kaynaklı geri çekilme sürmektedir. Güncel piyasa verilerine göre küresel hammadde ve yarı mamul fiyatlarındaki son haftalık değişim trendleri şu şekildedir:
| Ürün Grubu / Gösterge Fiyatlamaları | Haftalık Değişim % | Aylık Değişim % | Piyasa Durumu ve Yorum |
|---|---|---|---|
| HMS I/II 80:20 Hurda (CFR Türkiye) | 2,81 ↓ | 7,47 ↓ | İthal kanatta düşüş sürüyor, talep zayıf. |
| Demir Cevheri (%62 Fe, CFR Çin) | 1,05 ↓ | 4,57 ↓ | Çin alım iştahı durgun, hammadde baskısı artıyor. |
| Çelik Kütük (CFR Türkiye) | 0,79 ↓ | 3,37 ↓ | Yarı mamulde ithal baskısı yerel liste fiyatlarını zorluyor. |
| İnşaat Demiri (FOB Türkiye) | 1,71 ↓ | 3,36 ↓ | Yeni kota dönemi sonrası ihracat pazarlarında bekle-gör hakim. |
| Sıcak Rulo Sac (CFR Türkiye) | 1,47 ↓ | 2,10 ↓ | Yassı çelikte alıcılar yeni siparişlerde temkinli hareket ediyor. |
Ticaret Duvarları ve Japonya Çelik Sektörünün Kota İtirazları
1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni AB tarife kotası rejiminin ilk üç gününde Türkiye; sıcak rulo sac (1A) kotasını 328.353 mt, metalik kaplamalı sac kotalarını ise limanlarda hazır bekleyen tonajlarla hızla doldurarak agresif bir çıkış yakalamıştır. Türkiye gümrük kapılarındaki bu hızla dikkat çekerken, Asya'nın dev üreticilerinden Japonya, AB'nin bu yeni korumacı önlemlerine karşı sert bir muhalefet cephesi açmıştır.
Japonya Demir ve Çelik Federasyonu (JISF) ve ilgili vasıflı çelik birlikleri ortak bir açıklama yayımlayarak yeni çelik ithalat rejiminin Japon çelik ürünlerinin AB pazarına erişimini önemli ölçüde kısıtladığını savunmuştur. Japonya'ya tahsis edilen ülkeye özgü kotaların toplamının yaklaşık 800.000 mt seviyesinde kaldığı, bu miktarın Japonya'nın tarihsel yıllık ortalama 1,5 milyon mt seviyesindeki çelik ihracatının oldukça altında kaldığı belirtilmiştir. Konunun Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve Japonya-AB Ekonomik Ortaklık Anlaşması (EPA) kurallarına aykırı olduğu vurgulanarak Brüksel ile müzakerelerin sürdürülmesi talep edilmiştir. Finans tarafında ise haftanın son işlem gününde BİST 100 endeksi %0,26 sınırlı bir kar satışıyla 14.417,91 puandan kapanırken, küresel borsalarda Dow Jones %1,14 ve DAX %0,78 pozitif bir seyir izlemiştir. TR/CC CRB genel emtia endeksi ise %0,23 gevşeme kaydetmiştir.
Şehirlere Göre Güncel Metal Fiyatları
Hammadde maliyetlerinin küresel bazda haftalık %1 ile %3 bandında geri çekildiği bu dönemde, il bazlı lojistik şartlara göre güncellenen en son demir, boru ve sac fiyat listeleri:
Temmuz Ayı İlk Yarı Görünümü: Piyasayı Ne Bekliyor?
Temmuz ayının ilk yarısına yönelik beklentiler, makro kısıtlamalar ve üretim katılığı arasında sıkışan bir bant hareketine işaret etmektedir. Küresel emtia evreninde hammadde fiyatlarındaki gevşeme (özellikle hurda fiyatlarındaki haftalık %2,81 düşüş ve Çin sac/profil fiyatlarındaki zayıflık) nihai mamul fiyatlarında aşağı yönlü bir baskı oluşturmaktadır. Ancak Türkiye özelinde, TÜİK'in işaret ettiği %3,08'lik Haziran ayı ana metal sanayisi üretici enflasyonu fabrikaların indirim iştahını frenlemektedir. Bu dinamikler altında, Temmuz ayının ilk yarısında fiyat listelerinde **sert düşüşler yerine hammadde kaynaklı hafif gevşemelerin yerel maliyet duvarına çarparak yatay ve sınırlı adımlarla ilerlediği bir piyasa yapısı** hakim olacaktır.
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
TÜİK Haziran ayı verilerine göre metal üretici fiyatlarındaki artışın anlamı nedir?
TÜİK verilerine göre Haziran ayında yerel ana metal sanayisi üretici fiyat endeksi %3,08 artmıştır. Bu durum, küresel düzeyde hammadde fiyatları düşse dahi, yerli fabrikaların işçilik, enerji ve operasyonel giderler sebebiyle yüksek bir taban maliyete sahip olduğunu ve fiyat indirim alanlarının daraldığını gösterir.
Avrupa doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş çelik sektörünü nasıl etkiler?
Hollanda TTF kontratının depolama kaygılarıyla 43,89 Avro ile üç haftanın zirvesine çıkması, enerji yoğun ark ocaklı çelik üreticilerinin ve haddehanelerin maliyet yükünü artırır. Bu durum, küresel hammadde fiyatlarındaki düşüşün nihai mamul fiyatlarına tam olarak yansımasını engeller.
Avustralya hükümetinin Çin (CMRG) hakkındaki uyarısı ne anlama geliyor?
Avustralya, Çin'in devlet destekli dev çelik satın alma grubu CMRG'nin alım gücünü artırarak madencilerle olan fiyatlandırma mekanizmasını değiştirmeye çalıştığını belirtmiştir. Bu hamlelerin, çelik fabrikalarının ham madde giderlerini düşürerek orta ve uzun vadede küresel demir cevheri gösterge fiyatlarını aşağı çekmesi beklenmektedir.
Temmuz ayının ilk haftasında hurda ve nihai çelik fiyatları nasıl değişti?
Cansız küresel talep neticesinde Türkiye ithal hurda (HMS I/II 80:20) fiyatları haftalık %2,81 değer kaybetmiştir. Paralel şekilde Çin iç pazarında inşaat demiri fiyatlarında %0,6, Türkiye çıkışlı inşaat demiri (FOB) fiyatlarında ise haftalık %1,71 oranında sınırlı gevşemeler izlenmiştir.
Temmuz 2026 Metal Dosyası
Bu analiz, yeni çeyreğin ilk haftasındaki maliyet bileşenlerini incelediğimiz serimizin beşinci yazısıdır. Haziran sonu kapanış bilançosunu, döviz-borsa hareketlerini ve AB'nin kesinleşen çelik kotalarını incelemek için serinin önceki yazısını okuyabilirsiniz: Haziran 2026 Metal Piyasası: Çeyrek Kapanışı ve Yeni AB Kotaları Analizi
Yasal Uyarı: Bu makale, piyasa verilerine (İDDMİB, TÇÜD, SteelOrbis, ADMİB) ve bağımsız kurum raporlarına dayanarak yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
Kaynakça Notu: Bu rapor; Dünya Çelik Birliği (worldsteel), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Metal Kaynak Haberleri, Uluslararası borsalar, Investing.com, SteelRadar, SteelOrbis verilerinden ve sektörel makro yorumlardan derlenmiştir.
