Ortalama Vade Hesaplama

Ortalama Vade Hesaplama Nedir ve Nasıl Yapılır?

Demir-çelik ticareti, inşaat projeleri ve B2B malzeme tedarik süreçlerinde ödemeler genellikle farklı vade tarihlerine ve tutarlara sahip birden fazla çek, senet veya faturadan oluşur. Ortalama vade hesaplama (finansal adıyla ağırlıklı ortalama vade veya valör hesabı), farklı tarih ve tutarlardaki bu ödemelerin tek bir tarihte ödenmesi durumunda hangi güne denk geleceğini matematiksel olarak tespit eder.

Ağırlıklı Ortalama Vade Formülü

Basit gün ortalamasından farklı olarak, ağırlıklı ortalama vadede her bir çekin veya faturanın tutarı kendi gün sayısıyla çarpılarak Adat (Valör = Tutar × Gün) bulunur ve toplam tutara bölünür:

Ağırlıklı Ortalama Vade (Gün) = ∑ (Evrak Tutarı × Vade Gün Farkı) ÷ Toplam Evrak Tutarı
Ortalama Vade Tarihi = Vade Baz Tarihi + Yuvarlanmış Ortalama Vade Günü

Örnek Ortalama Vade Hesaplaması

Baz tarihin 06.11.2026 olduğu bir demir-çelik siparişinde müşterinin aşağıdaki 3 adet çeki verdiğini varsayalım:

• 1. Çek: 500.000 TL — 30 Gün vadeli (500.000 × 30 = 15.000.000)
• 2. Çek: 300.000 TL — 60 Gün vadeli (300.000 × 60 = 18.000.000)
• 3. Çek: 200.000 TL — 90 Gün vadeli (200.000 × 90 = 18.000.000)

Toplam Tutar: 1.000.000 TL
Toplam Ağırlıklı Gün: 15.000.000 + 18.000.000 + 18.000.000 = 51.000.000
Ağırlıklı Ortalama Vade: 51.000.000 ÷ 1.000.000 = 51 Gün (Ortalama Vade Tarihi: 27.12.2026).