Tarih: 3 Haziran 2026 Çarşamba | Sektörel Regülasyon Analizi
Küresel çelik pazarında Haziran 2026 itibarıyla kartlar tamamen yeniden dağıtılıyor. Avrupa Birliği'nin 2018 yılından bu yana uyguladığı mevcut çelik koruma önlemleri 30 Haziran 2026 tarihinde sona erecektir. 1 Temmuz 2026'dan itibaren hem Avrupa Birliği hem de Birleşik Krallık, küresel kapasite fazlasına karşı kendi yerel üreticilerini korumak amacıyla ithalat kotalarını dramatik bir şekilde daraltarak kota üstü vergi oranlarını iki katına çıkarmaya hazırlanmaktadır. Öte yandan Orta Doğu'da artan jeopolitik tansiyon, alüminyum ve petrol gibi kritik emtialarda sert fiyatlamalar yaratarak imalat sanayinin girdi maliyetlerini yeniden şekillendiriyor.
3 Haziran Piyasa Gündemi ve Önemli Değişiklikler
- İngiltere'den Sert Tedbir: İngiltere, çelik ithalat tarifelerini ikiye katlayarak yüzde 50'ye çıkarmayı planlıyor. Bu hamle, ülkenin zorlu günler geçiren çelik endüstrisini korumaya yönelik geniş kapsamlı bir stratejinin parçası.
- Alüminyumda 4 Yılın Zirvesi: Londra Metal Borsası'nda alüminyumun ton fiyatı Orta Doğu krizinin etkisiyle 3 bin 734 dolara kadar yükselerek Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
- Petrol ve Altın Ayrışması: Günlük bazda Brent petrol %2,55 değer kazanırken, yükselen petrolün enflasyonu tetikleyebileceği ve Fed'in faizleri yüksek tutacağı endişesiyle spot altın ons başına %0,2 düşüşle 4.476,50 dolara geriledi.
- "Melt and Pour" (Eritme ve Döküm) Kuralı: AB, çeliğin menşeini ilk eritildiği ve döküldüğü yere göre belirleyen yeni bir izlenebilirlik kuralını yürürlüğe sokmaktadır.
İngiltere Çelik İthalat Tarifelerini Yüzde 50'ye Çıkaracak
Küresel metal ticaretinde korumacılık duvarları eşi görülmemiş seviyelere yükseliyor. Birleşik Krallık hükümeti, yurtdışından gelen birçok ürünün ithalat kotalarını keskin şekilde azaltacak ve kotaların dışındaki ithalata ise yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulayacaktır. 2024 yılında 37.000 kişiye istihdam sağlayan İngiliz çelik endüstrisi, yüksek enerji maliyetleri ve özellikle Çin'den gelen ucuz ithalatla mücadele etmektedir.
Bu baskılar, ülkenin en büyük iki çelik üreticisinde mali sıkıntılara yol açmıştır. Tata Steel, Port Talbot'taki iki yüksek fırını zaten kapattı. Öte yandan hükümet, Çinli sahibi Jingye yönetimindeki Scunthorpe tesisinin kapanmasını önlemek için British Steel'in kontrolünü ele almak zorunda kaldı. Alınan bu son kota ve %50 tarife kararı, İngiltere'yi Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri ile aynı hizaya getirecektir.
Orta Doğu Krizi: Alüminyum Zirvede, Enerji Maliyetleri Artıyor
Çelik piyasasındaki kota savaşlarına ek olarak, sanayinin bir diğer temel girdisi olan enerji ve alüminyum tarafında jeopolitik şoklar yaşanıyor. ABD ve İsrail tarafından İran'a yönelik gerçekleştirilen saldırıların ardından Orta Doğu genelinde tırmanan askeri hareketlilik, arz güvenliğine yönelik endişeleri ciddi şekilde tetikledi. Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin yıllık bazda gerçekleştirdiği yaklaşık 6,2 milyon tonluk alüminyum üretiminin büyük kısmı dünya pazarlarına Hürmüz Boğazı üzerinden dağıtılıyor ve bu güzergah lojistik risk altında.
Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminium şirketine ait Et-Tavila tesisinin askeri saldırılardan olumsuz etkilenmesi, borsalardaki yukarı yönlü fiyat baskısını doğrudan kuvvetlendirdi. Bu gelişmelerle Londra Metal Borsası'nda alüminyum fiyatları 3 bin 734 doları test ettikten sonra 3 bin 716 dolar seviyelerinde denge arayışına girdi.
Aynı gerilim enerji piyasasını da vurdu. Küresel piyasalarda yatırımcıların odağı Orta Doğu'ya çevrilirken, Brent petrol fiyatlarında yaşanan günlük %2,55'lik yükseliş dikkat çekti. Petrol fiyatlarında yaşanabilecek yükselişin enflasyonu yeniden tetikleyebileceği endişesi, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini öne çıkardı. Normal şartlarda artan tansiyonun altına destek vermesi beklenirken, bu yüksek faiz baskısıyla spot altın %0,2 düşüşle 4.476,50 dolara geriledi.
Kotaların ve Artan Maliyetlerin İç Piyasa Fiyatlarına Etkisi
Bu sert regülasyon dalgası ve küresel enflasyon baskısı, Türkiye iç piyasasındaki nihai tüketiciyi doğrudan etkileme potansiyeline sahiptir:
- Arz Yönlendirmesi: Eğer AB ve İngiltere sınırları Türk çelik ürünlerine karşı kota dolum hızını artırırsa, ihracatta %50 vergi engeline takılan ürünlerin iç piyasaya yönelmesi beklenebilir.
- Maliyet Katılığı: İhracat rotalarındaki zorluklara rağmen, Brent petroldeki yükselişin devam etmesi üretim tesislerinin enerji maliyetlerindeki yüksek seyri koruyacaktır. Bu maliyet katılığı sebebiyle, sırf ihracat azaldı diye iç piyasada keskin fiyat indirimleri yapılması zor görünmektedir.
Güncel Fabrika ve Depo Çıkış Listeleri
Küresel kota kararlarının ve imalat sanayindeki değişimlerin anlık piyasa fiyatlamalarına etkisini ana ürün gruplarımızdan takip edebilirsiniz:
Şehirlere Göre Güncel Metal Fiyatları
Bölgesel nakliye ücretleri ve liman teslim şartlarına bağlı olarak değişen il bazlı en taze fiyat listelerine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz:
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
İngiltere'nin çelik ithalatına getireceği %50 tarife fiyatları nasıl etkiler?
İngiltere, çelik ithalat tarifelerini ikiye katlayarak yüzde 50'ye çıkarmayı planlıyor. Bu durum kısa vadede ihracat sevkiyatlarında hızlanmaya yol açabilir; uzun vadede ise ihracatın önünü keserek iç piyasada ürün arzını artırabilir.
Küresel alüminyum fiyatları neden yükseliyor?
Orta Doğu'da tırmanan askeri gerilimler ve BAE'deki üretim tesislerinin hedef alınması tedarik endişelerini büyüttü. Bu durum LME'de alüminyum fiyatlarını 3.734 dolarla son dört yılın zirvesine taşıdı.
Avrupa'daki kota daralması iç piyasada demir fiyatlarını düşürür mü?
Kotaların daralması teorik olarak iç piyasaya sunulan ürün miktarını artırıp fiyatları baskılayabilir. Ancak Brent petroldeki %2,55'lik yükseliş gibi küresel enerji ve navlun maliyetlerinin yüksek kalması, bu olası düşüş trendini sınırlayan en büyük direnç unsurudur.
Haziran 2026 Metal Dosyası
Bu analiz, makroekonomik hammadde ve borsa trendleri zeminini inşa ettiğimiz aylık serimizin bir parçasıdır. Girdi maliyetleri ve sektörün finansal kapanış rakamları için bir önceki geniş raporumuzu inceleyebilirsiniz: 31 Mayıs 2026 Metal Piyasası Analizi
Yasal Uyarı: Bu makale, piyasa verilerine (İDDMİB, TÇÜD, SteelOrbis, ADMİB) ve bağımsız kurum raporlarına dayanarak yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
Kaynakça Notu: Bu rapor; Dünya Çelik Birliği (worldsteel) Kısa Vadeli Görünüm (SRO) raporu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Metal Kaynak Haberleri, Uluslararası borsalar, Investing.com, SteelRadar, Kardemir, S&P Global, SteelOrbis verilerinden ve sektörel yorumlardan derlenmiştir.
